در حال بارگذاری دانشنامه…
کابل خودنگهدار یا سیم روباز؟ مقایسه فنی و اقتصادی
کابل خودنگهدار گران‌تر است ولی در شبکه شهری معمولاً در چند سال جبران می‌شود. مقایسه بر پایه تلفات، خاموشی و هزینه نگهداری.
شبکه فشار ضعیف هوایی در ایران سال‌ها با سیم روباز اجرا می‌شد. امروز کابل خودنگهدار جایگزین متعارف است، ولی تفاوتشان فقط «جدیدتر بودن» نیست.
تفاوت ساختاری
در سیم روباز، هادی‌ها لخت‌اند و با مقره روی پایه نگه داشته می‌شوند. در کابل خودنگهدار، هادی‌ها عایق دارند و دور یک هادی نگهدارنده تابیده شده‌اند؛ همان هادی نگهدارنده وزن مجموعه را تحمل می‌کند و نیازی به سیم مهار جداگانه نیست.
چه چیزی واقعاً عوض می‌شود
- اتصالی ناشی از تماس: شاخه درخت، باد و پرنده روی سیم روباز اتصالی می‌سازند. با عایق، این دسته خاموشی عملاً حذف می‌شود.
- سرقت برق: انشعاب غیرمجاز از سیم لخت ساده است؛ از کابل عایق‌دار به‌مراتب سخت‌تر.
- حریم: کابل خودنگهدار حریم کمتری می‌خواهد و از مسیرهای پرتراکم‌تر عبور می‌کند.
- تلفات: فاصله کم هادی‌ها راکتانس مجموعه را کم می‌کند، پس افت ولتاژ در طول مسیر کمتر است.
هزینه
هزینه اولیه کابل خودنگهدار بیشتر است. آنچه در مقایسه معمولاً جا می‌ماند، هزینه‌های دیگر است: تعداد خاموشی و اعزام اکیپ، تلفات انرژی در طول عمر شبکه، و برق مصرفی که به‌دلیل انشعاب غیرمجاز اصلاً اندازه‌گیری نمی‌شود.
مقایسه‌ای که فقط قیمت خرید هادی را می‌بیند، تصمیم را به سمت گزینه‌ای می‌برد که در پنج سال گران‌تر تمام می‌شود.
کجا سیم روباز هنوز منطقی است
در خطوط بلند خارج از محدوده شهری، با فاصله زیاد از درخت و ساختمان و بدون مسئله انشعاب غیرمجاز، مزیت‌های بالا کم‌رنگ می‌شوند و اختلاف قیمت تعیین‌کننده می‌ماند.
واژه‌های این مقاله
- کابل خودنگهدار
- کابل هوایی فشار ضعیف که هادی نگهدارنده در خودش تعبیه شده و نیازی به سیم مهار جدا ندارد.
- افت ولتاژ
- کاهش ولتاژ در طول مسیر هادی به‌دلیل مقاومت و راکتانس آن. حد مجازش را مبحث ۱۳ تعیین می‌کند.
- فشار ضعیف
- رده ولتاژیِ نهاییِ تحویلشده به مشترک، در ایران ۲۳۰ ولت تکفاز و ۴۰۰ ولت سهفاز. شبکه فشار ضعیف از ثانویه ترانسفورماتور توزیع تا کنتور مشترک کشیده می‌شود.
- مقره
- قطعهای از سرامیک، شیشه یا کامپوزیت که هادی برقدار را از پایه یا کراسآرم (که در پتانسیل زمیناند) جدا نگه میدارد. نوع سوزنی روی پایه و نوع بشقابی/آویز روی کشش سیم استفاده می‌شود.